Axel Papma's website

INLEIDING

Het nut van deze handleiding is uitleg geven over hoe je meer financiële vrijheid in je leven kunt krijgen. Hierbij is het uitgangspunt dat het bevorderlijk is voor je staat van zijn als je meer financiële vrijheid hebt.

Naarmate je financiële ruimte vrijheid, voel je meer rust. Je weet dat je morgen zou kunnen stoppen met werken en het werken misschien pas over een paar jaar weer hoeft op te pakken. Het is simpelweg niet prettig om te “moeten” werken omdat je anders over een paar maanden je hypotheek niet meer kan betalen, of door je huis baas je huis uit zal worden getrapt. Misschien kies je wel een andere baan waar je meer voldoening uit haalt doordat je meer financiële ruimte ervaart. Misschien heb je eindelijk de mogelijkheden om je eigen bedrijf te beginnen of de wereldreis van je dromen te maken. 

Dus. Hoe zorg je nou voor meer financiële vrijheid?

Ten eerst een definitie. De meeste mensen denken bij rijk worden aan dure auto’s, grote huizen, luxe vakanties en extravagante jachten. Dit is wat we materiële rijkdom noemen. Daar is niets mis mee. Het zo natuurlijk als wat om aan  de buitenwereld een tastbare manifestatie te willen tonen van het feit dat jij in staat bent om geld te verdienen. Als ik er de ruimte voor zou hebben zou ik waarschijnlijk ook een paar huizen kopen of iets dergelijks. Maar materiële rijkdom is heel iets anders dan hetgeen in deze handleiding centraal staat. Belangrijker dan materiële rijkdom is namelijk financiële vrijheid. Wanneer is er sprake van financiële vrijheid? Mijn definitie van financiële vrijheid is als volgt: de periode dat iemand zijn huidige levensstijl kan voortzetten, indien hij besluit om aanzienlijk minder of zelfs helemaal niet meer te werken. Hierbij zijn er twee belangrijke punten van toepassing. Je inkomsten en je uitgaven. Eerst zal er echter in worden gegaan op het onderwerp verantwoordelijkheid. Zonder verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen leven is het namelijk vrijwel onmogelijk om de benodigde stappen naar financiële onafhankelijkheid te zetten. 

VERANTWOORDELIJKHEID

Voordat ik inga op hoe je een dusdanige invloed kan uitoefenen op je inkomsten en je uitgaven dat financiële vrijheid dichter bij komt, is het eerst van belang om een ander fundamenteel onderwerp aan te snijden. Dit onderwerp is essentieel in het bereiken van financiële (maar ook innerlijke) rijkdom. Verantwoordelijkheid. Dit geldt overigens niet alleen voor het bereiken van financiële vrijheid. In het proces van het bereiken van vrijwel iedere denkbare staat van zijn is het nemen van verantwoordelijkheid de eerste stap. Hierbij gaat het om de erkenning dat jouw huidige staat van zijn, je financiën, je sociale cirkel, je prestatie op werk, je geluk, het resultaat zijn van de jouw handelingen van gisteren. Hierbij bedoel ik niet dat je verantwoordelijk bent voor het te maken krijgen met bepaalde tegenslagen. Een ziekenhuispatiënt kan er meestal vrij weinig aan doen dat hij in een ziekenhuis terecht is gekomen. Als een bepaalde collega, een van je leraren of misschien zelfs een van je familieleden iets doet hetgeen jouw leven belemmerd, is het niet jouw verantwoordelijkheid dat zij dat jou aandoen. Maar je bent wel verantwoordelijk voor de manier waarop je omgaat met wat er met je gebeurd. Dit heb je geheel in eigen hand. Wanneer de huizenmarkt in elkaar stort en je daardoor veel vermogen verliest, kun je daar lastig verantwoordelijk voor worden gehouden. Maar je kunt altijd, zelfs in de meest barre omstandigheden, kiezen hoe je reageert op wat je overkomt. Dit is een heel fundamentele manier van tegen het leven aankijken. Iedereen krijgt tegenslag te verduren. Dat is niet hetgeen mensen van elkaar onderscheidt. De onderscheidende factor tussen mensen zit in hoe ze omgaan met de tegenslag. Waar de één een instortende aandelenmarkt zal zien als aanleiding om in paniek te raken en zal aanwijzen als de schuld van zijn financiële misère, zal een ander juist mogelijkheden zien en misschien juist extra aandelen kopen. Pas op het moment dat je verantwoordelijkheid neemt voor je eigen financiële situatie zul je in staat zijn om te beginnen deze situatie fundamenteel te veranderen. De mate waarin iemand verantwoordelijkheid neemt is een ontzettend wezenlijk aspect van iemands leven. Verwacht hier dus niet van de ene op de andere dag iets compleet in te kunnen veranderen. Dat heeft simpelweg tijd nodig. Maar wees je in ieder geval bewust van het feit dat dit een heel belangrijk aspect van het leven is. Verantwoordelijkheid is essentieel om je doelstellingen te bereiken. Iedereen heeft momenten waarin ze in een staat van enthousiasme, bijna euforie, visioenen zien van de dingen die ze zouden kunnen bereiken. Hierin zie je je leven zoals het zou kunnen zijn. Dit zijn je diepste verlangens. En het mooiste van alles is dat het volledig mogelijk is om de dingen te bereiken die je voor je hebt gezien. De eerste stap in het bereiken van dit mooie, zalige leven is een besef. Namelijk het besef dat je zelf verantwoordelijk bent om deze staat van zijn tot de realiteit te laten behoren. Vervolgens maak je een plan. Een plan voor iedere dag, iedere week, iedere maand, ieder jaar, een plan voor je leven. Natuurlijk zal je plan veranderen na verloop van tijd. Je leest weer nieuwe boeken, doet nieuwe inzichten op, leert nieuwe mensen kennen. Maar ondanks dat plannen veranderen is het van elementair belang om plannen te formuleren en uit te voeren. Je huidige plan zal je weer naar een beter plan brengen. Op het gebied van persoonlijke financiën maak je dus ook een plan. En je neemt vanaf nu verantwoordelijkheid. Je bent zelf verantwoordelijk voor je financiële situatie. Dit is stap één. Ik herhaal het nog een keer. Je bent zelf verantwoordelijk voor je financiële situatie. Zodra dit fundamentele inzicht is doorgedrongen wordt het mogelijk om de praktische tools te gaan leren die nodig zijn om financiële vrijheid tot een realiteit te maken.

Bij het bereiken van financiële vrijheid hebben we, zoals eerder al vermeld, twee aspecten die we in ogenschouw moeten nemen. Inkomsten en uitgaven.

INKOMSTEN

De eerste stap op onze weg naar financiële vrijheid heeft dus betrekking op inkomsten. Hierbij zijn er twee categorieën te onderscheiden, namelijk passief en actief inkomen. 

PASSIEF INKOMEN

Dit is het geheim van de allerrijkste mensen. Passief inkomen is de makkelijkste en moeilijkste manier om geld te verdienen. Deze stoutmoedige uitspraken zal ik nader toelichten. Laten we beginnen met een uitleg van wat passief inkomen inhoudt. Bij passief inkomen hebben we het over een vergoeding die je ontvangt voor het feit dat je ergens in hebt geïnvesteerd. Een aandeelhouder ontvangt een dividend (winstuitkering) van de bedrijven waar hij (deels) eigenaar van is. De verstrekker van een lening ontvangt rente. Een huiseigenaar ontvangt huur. Bovendien worden investeringen meer waard na verloop van tijd. Dit gegeven, dat vermogen rendement produceert, is de reden dat de rijken alsmaar rijker worden. Zonder te werken groeit hun vermogen jaar op jaar. Dit is allemaal inkomen waar je vrijwel niets voor hoeft te doen. Klinkt heel simpel dus. Je hoeft alleen maar geld te hebben en dan krijg je vanzelf nog meer geld doordat je investeringen meer waard worden. Je hoeft alleen maar vermogen op te bouwen. Vermogen is de eerste stap in het actualiseren van financiële vrijheid. En dan kan je lekker vaak op vakantie. Maar als het zo simpel is, hoe komt het dan dat maar een beperkt aantal mensen er in slaagt om een vermogen op te bouwen dat groot genoeg is om van te kunnen leven? De meeste Nederlanders leven van Actief inkomen. Ze werken voor hun geld. De reden dat ze er echter niet in slagen om vermogen op te bouwen is omdat ze het merendeel van het geld dat ze verdienen meteen weer uitgeven. Zo blijft er niets over om bijvoorbeeld aandelen of vastgoed van te kunnen kopen. De oplossing is om, op het moment dat je meer gaat verdienen, niet of nauwelijks meer uit te geven. En áls je geld uitgeeft, dit alleen te doen aan dingen die je leven echt verrijken. Materiële rijkdom in het bijzonder is iets dat je leven niet tot nauwelijks gelukkiger kan maken. Niet dat er iets mis is met materiële rijkdom. Maar financiële vrijheid is vele malen waardevoller dan materiële rijkdom. Het laag houden van je kosten is echt een sleutelelement in het bereiken van financiële onafhankelijkheid. Indien je meer uitgeeft, zal je namelijk ook meer vermogen nodig hebben om in je behoeften te kunnen voorzien, indien je minder wilt gaan werken. Er kan dus in ieder geval vastgesteld worden dat vermogen een vereiste is om financiële onafhankelijk te bereiken. Je kunt een hele reële inschatting maken van hoeveel vermogen je ongeveer nodig hebt door je jaarlijkse uitgaven te vermenigvuldigen met 27. Stel dat je jaarlijks 24.000 euro nodig hebt om van te kunnen leven. Dan heb je dus 648.000 euro nodig om nooit meer te hoeven werken. Maar het is natuurlijk wel te verwachten dat je nog een beetje blijft werken en op die manier wat geld blijft verdienen. Dan heb je dus minder vermogen nodig om de gewenste financiële vrijheid te bereiken. Misschien wil je de tijd die je momenteel besteed om inkomen te genereren halveren. Dan heb je de helft van €648.000, dus €324.000 nodig om dit financiële doel te bereiken. Als je over een langere tijdsspanne goed je geld opzij weet te zetten, is het bereiken van financiële vrijheid een stuk makkelijker dan de meeste mensen denken. Het is heel realistisch om, over een wat langere tijdspanne, er van uit te gaan dat jouw vermogen gemiddeld een rendement van 6% zal produceren. Bijvoorbeeld door te investeren in de aandelenmarkt. Tegenwoordig kun je tegen minimale transactiekosten geld beleggen bij een broker als Degiro. Als je er voor kiest om aandelen van bedrijven te kopen betekent dat dat je letterlijk een klein aandeel in een bedrijf koopt. Je wordt dus voor een klein deel eigenaar van dit bedrijf. Maar beurskoersen kunnen natuurlijk fluctueren. Het is niet ongewoon als een bepaald bedrijf waar jij in geïnvesteerd hebt in één dag een paar procent meer of minder waard wordt. Een manier om toch te investeren in de aandelenmarkt, en bovendien aan risicospreiding te doen, is door zogenoemde aandelenindexen te kopen. Een aandelenindex bestaat uit allemaal verschillende bedrijven, waar jij dus allemaal voor een klein deel eigenaar van wordt indien je deze index koopt. De meest populaire aandelenindex is de S&P 500. Deze bestaat uit de 500 grootste Amerikaanse bedrijven. Hiermee kun je via een broker als DeGrio tegen minimale kosten dus een stukje van het Amerikaanse bedrijfsleven opkopen. Natuurlijk kan ook deze index sterk schommelen. Maar als je van plan bent voor een langere periode te investeren, om van investeren een gewoonte te maken, als je investeert met geld dat je niet per se urgent nodig hebt, zal je over een lange tijdsperiode met een behoorlijk grote zekerheid een goed rendement behalen. Als je maandelijks geld opzij weet te zetten is het helemaal niet zo lastig om een mooi vermogen op te bouwen, om financiële vrijheid te creëren. Miljonair worden is veel minder spannend dan de meeste mensen denken. Uitgaande van het genoemde rendement van 6%, ben je na 26 jaar al miljonair indien je maandelijks €1.400 investeert. En meestal hebben mensen veel minder dan een miljoen nodig om financiële vrijheid te ervaren. Dan hoef je dus minder te investeren dan de genoemde €1.400 per maand. Dit is natuurlijk een voorbeeld. Je kunt zelf een inschatting maken van hoeveel geld je na x aantal jaar investeren zal hebben door gebruik te maken van een site als https://smartasset.com/investing/investment-calculator#dmpjMvdwYK . Een tip is trouwens wel om altijd een reserve op de bank aan te houden als je onvoorziene uitgaven moet doen. Het is aan te raden om een dusdanige bank reserve aan te houden dat je een aantal maanden zou kunnen stoppen met werken zonder dat je schulden hoeft te gaan maken. Nu is het alleen nog de vraag hoe je er in eerste instantie voor gaat zorgen dat je inkomsten (flink) hoger worden dan je uitgaven, zodat je geld opzij kunt zetten om te investeren. Als je nog niet zoveel vermogen hebt, is de eerste stap dus het vergroten van je actieve inkomen.

ACTIEF INKOMEN

Actief inkomen is inkomen uit arbeid. Dit spreekt tamelijk voor zich. Te denken valt aan een maaltijdbezorger, advocaat, bouwvakker of directeur die inkomen ontvangen voor het feit dat ze in dienst zijn bij een bedrijf en bepaalde werkzaamheden verrichten. Door een studie te volgen krijg je over het algemeen meer inkomen uit arbeid. Je hebt dan immers meer kennis waardoor je werkzaamheden kunt verrichten waar bedrijven je meer voor willen betalen. Bovendien kun je door hard (of slim) te werken promotie maken en salarisverhogingen krijgen. Het fundamentele principe van het verrichten van arbeid is dat je wordt betaald volgens de waarde die je voor het bedrijf bent.  Vergroot dus je waarde. Volg een opleiding. Verbeter je communicatieve vaardigheden. Vraag om feedback. Probeer heel helder te hebben wat jouw meerdere verwacht van jou, de criteria op basis waarvan jij wordt beoordeeld, en wordt zo goed mogelijk in het voldoen (of beter nog, overstijgen) van deze verwachtingen. Maar de makkelijkste manier om je inkomen uit werk te verhogen is door simpelweg over te stappen naar een andere werkgever. Een potentiële nieuwe werkgever wil jou waarschijnlijk graag aannemen en dit is vaak het moment waarop je onderhandelingspositie het sterkst is als werknemer. Natuurlijk kun je bij een werkgever waar je momenteel zit wel salarisverhoging verwachten. Maar dit is vaak veel minder dan wanneer je overstapt naar een andere werkgever. Dit is uiteraard een handige tool om er snel op vooruit te gaan. Maar vergeet niet het fundamentele principe van het verrichten van arbeid, dat je ongeveer wordt betaald volgens de waarde die je voor een bedrijf bent. Of natuurlijk: de waarde die je voor je klanten hebt, indien je ondernemer bent. Maar voor actief inkomen zul je altijd “moeten” werken. En dat betekent dus: geen onafhankelijkheid. En dus is actief inkomen ontoereikend in onze missie naar financiële onafhankelijkheid. Wel is het een belangrijke tool om financieel onafhankelijk te worden. Als je geen vermogen hebt, is actief inkomen namelijk de manier om wel een vermogen op te bouwen.

UITGAVEN

We hebben tot nu toe dus een aantal zaken vastgesteld. Ten eerste is het van elementair belang om verantwoordelijkheid te nemen voor onze financiële situatie. Ten tweede is het in het kader van financiële onafhankelijkheid van belang om vermogen op te bouwen. Dit maakt namelijk inkomen waar je niet voor hoeft te werken, passief inkomen, mogelijk. Bovendien is vastgesteld dat je dit vermogen in potentie sneller zult opbouwen door je inkomsten te vergroten. Zonder een derde element in ogenschouw te nemen is het echter alsnog mogelijk om je toekomstige financiële situatie compleet de verdoemenis in te helpen. Er zijn namelijk meer dan genoeg “succesvolle”, goedverdienende lui waarvan men denkt dat ze rijk zijn, maar die totaal geen financiële onafhankelijkheid hebben. Integendeel zelfs. Denk aan iemand die goed verdient, maar ook een groot huis heeft, een “dikke”auto voor de deur heeft staan en altijd uit eten gaat. Deze persoon geeft al zijn geld uit. Hierdoor is financiële vrijheid ver te zoeken. En dat komt omdat hij totaal niet nadenkt over zijn uitgavenpatroon. Je uitgaven zijn essentieel in de weg naar het bereiken van een grotere mate van financiële onafhankelijkheid. Door je uitgaven laag te houden, zal je minder inkomen uit arbeid hoeven te hebben om aan je uitgaven te kunnen voldoen. Dat is al een hele concrete manier van meer vrijheid op zich. Je zult ook minder vermogen nodig hebben om, door middel van passief inkomen, te kunnen voorzien in je levensbehoeften. Veel mensen denken dat ze gelukkiger worden door meer uit te geven. Maar veel studies tonen aan dat dit niet het geval is. We denken echter wel dat we gelukkiger worden en beter af zijn door meer materiële welvaart. Dit heeft een aantal oorzaken, waarvan er twee zullen worden beschreven. Ten eerste hebben we zonder het te weten door de jaren heen ontzettend veel reclames en advertenties bekeken. Deze zijn gemaakt door bedrijven die jou iets willen verkopen. Dus proberen ze om jou te laten denken dat de consumptie (van hun product) je gelukkiger zal maken. Al deze input is deels de oorzaak dat we geluk met consumptie associëren. Vaak leidt consumptie echter slechts tot een kortdurende boost in geluksstofjes. Echt gelukkig wordt je er niet van. Een tweede oorzaak is dat we aan de buitenwereld willen laten zien dat we in staat zijn om veel geld te verdienen. Dat we capabel zijn en een groot vermogen tot het bereiken van prestaties hebben. Dit is erg begrijpelijk, en er is ook niets mis mee om je prestatievermogen te willen tonen. Maar op het moment dat je er financiële vrijheid voor opoffert, gaat het te ver. Ver voor onze moderne tijd, toen vrijwel iedereen nog boer was, werd sociale status met name op basis van vermogen gebaseerd. Vermogen bestond toen voornamelijk uit grondgebied en dieren. Men had de ambitie om een zo groot mogelijke boerderij te bezitten, met zo veel mogelijk koeien of schapen. Er werd weinig moeite gedaan om door middel van onnodige luxeproducten sociale status aan proberen te tonen. Iedereen kon toch al wel zien dat je wel of veel land had. Tegenwoordig is het echter niet meteen zichtbaar hoeveel vermogen iemand heeft, aangezien dit vooral bestaat uit niet-tastbare fenomenen zoals bankrekeningen, aandelen, obligaties etc. Dus zijn we allemaal massaal, vaak onnodig, aan het consumeren om maar met onze gucci tas te tonen dat het economisch goed met ons gaat. In mijn optiek is dat zonde van ons geld. Als mensen je al dan niet meer waarderen omdat je veel geld uitgeeft, zijn dit waarschijnlijk sowieso niet de mensen waarmee je je zou moeten willen omcirkelen. Bovendien is onnodige consumptie in een tijd van klimaatverandering het laatste wat we nodig hebben. Geld uitgeven aan ervaringen kan overigens wel weer de moeite waard zijn. Een reis maken door het buitenland bijvoorbeeld kan een prachtige ervaring zijn.Door je uitgaven laag te houden, door wat zuiniger te leven, houd je echter geld over om te kunnen investeren. Om vermogen op te bouwen, waarmee je passief inkomen kunt krijgen. Om financieel onafhankelijk te worden dus. Ik raad iedereen ontzettend sterk aan om maandelijks zijn uitgaven bij te houden. We geven vaak veel meer geld uit dan we denken. En bovendien is het vaak helemaal niet zo moeilijk om uitgaven te beperken. Door minder uit te geven is de stap naar meer financiële vrijheid al snel gezet. Enerzijds kun je vermogen opbouwen, waardoor je meer innerlijke rust kan ervaren omdat je weet dat je nu gerust een periode zonder je baan zou kunnen. Je kunt in grotere mate werken vanuit het paradigma van willen bijdragen, werken omdat je het leuk vindt. En in mindere mate vanuit het paradigma dat je “moet” werken om rond te komen. Misschien heb je wel zin om minder te werken, zodat je meer tijd hebt voor je gezondheid, voor de belangrijke relaties in je leven, of voor een nieuw project. 

Concluderende woorden

Ik ben gemotiveerd geraakt om deze handleiding te schrijven omdat ik merk hoeveel invloed je financiële situatie op je leven kan hebben. Ik merk dat in Nederland het merendeel van de bevolking vrijwel al het geld dat ze verdienen, uitgeven. En ik denk dat dat niet gezond is, en dat je zoveel beter met geld kunt omgaan. Men denkt naar mijn idee te weinig na over hoe ze vermogen kunnen opbouwen. Dit heeft als resultaat dat een klein deel van de bevolking eigenaar van is van het grootste deel van al het vermogen. Alleen al de rijkste 1% van de Nederlandse heeft 33% van al het vermogen(!). Door bewuster met geld om te gaan denk ik dat het goed mogelijk is voor heel veel mensen om op termijn financiële onafhankelijkheid te kunnen realiseren. Wat veel mensen echter weerhoud is de beperkte om op lange termijn te denken. Maar het is de investering echt waard, daar ben ik van overtuigd. Zelf vind ik het met name heel fijn om het gevoel te hebben dat ik in theorie een paar jaar zonder inkomen uit werk zou kunnen zonder dat ik in de problemen zou komen. Het geeft me de mogelijkheid om mijn werk meer vanuit een rust te doen, en meer omdat ik het leuk vindt en niet omdat het per se moet om de maand door te kunnen komen. Bovendien geeft financiële vrijheid me de mogelijkheid om te kunnen reizen en ervaringen op te doen, waar ik weer heel veel van leer en waar ik gelukkiger van wordt. Ik ben tegenwoordig ook coach op het gebied van persoonlijke financiën, dus zoek gerust contact met mij op indien je meer wilt leren over financiële vrijheid! Anders hoop ik je als lezer van deze handleiding overtuigd te hebben van het belang van financiële vrijheid.